«موسيقي زير زميني» يعني چه؟

موسيقي زير زميني در ايران به نوعي از موسيقي گفته مي‌شود که مجوز رسمي از دستگاه‌ها رسمي کشور دريافت نکرده‌اند؛ در صورتي که تعريف بين‌المللي آن به نوعي از موسيقي گفته مي‌شود که تمايلي براي حضور در صحنه و اجراي زنده را ندارند.
مدتي است که اصطلاحي به نام"موسيقي زير زميني" در ادبيات فرهنگي ما جاي خود را باز کرده است که از لحاظ اصطلاحي به نوعي از موسيقي مي‌گويند که به دلايل مختلف فرهنگي، اجتماعي، سياسي نه در سالن‌هاي اجراي کنسرت و رسانه‌هاي ديداري و شنيداري دولتي، بلکه در مکان‌هاي غير رسمي ظهور پيدا مي‌کند.به گزارش هنرآنلاين، علّت زيرزميني شدن برخي از انواع موسيقي اين است که وقتي نهادهاي متولّي فرهنگي، به هر دليل نوعي از موسيقي را شايسته اشاعه و ترويج نمي‌بينند، از صدور مجوز براي آن خود داري مي‌کنند در نتيجه وقتي عدّه اي نمي‌توانند از مجاري رسمي اين خواسته را برآورده کنند، به مجاري غير رسمي روي مي‌آورند.اصولاً موسيقي رپ، راک و... از دوجنبه موسيقي (ريتميک و ملوديک) و يا شعر مورد ايراد واقع مي‌شوند، ولي در موسيقي اصيل بيشتر انتخاب شعر است که کار را به عدم صدور مجوز مي‌کشاند.
موسيقي زير زميني در ايران به نوعي از موسيقي گفته مي‌شود که مجوز رسمي از دستگاهها رسمي کشور دريافت نکرده اند؛در صورتي که تعريف بين‌المللي آن به نوعي از موسيقي گفته مي‌شود که تمايلي براي حضور در صحنه و اجراي زنده را ندارند.اينترنت تنها وسيله ارتباط اين گروه‌ها با يکديگر و تنها بازار معرفي محصولاتشان است. کيفيت کار اين گروه‌ها پائين و سطحي است اما برخي از اين گروه‌ها علاقمنداني دارند که پيگير قطعات اينترنتي آنها هستند.از دو سال گذشته بسياري از خوانندگان مطرح به وسيله اينترنت ابتدا شناخته مي‌شوند و سپس با برگزاري کنسرت به دنبال اخذ مجوز مي‌روند که اين موضوع به نوبه خود نياز به کارشناسي و بحث دارد.
به عنوان مثال گروه اوهام يک گروه موسيقي ايراني است که سبک آن تلفيقي است از راک و موسيقي ايراني به همراه اشعار حافظ. اين گروه در سال 1378 توسط شهرام شعرباف به همراه شاهرخ ايزدخواه(گيتار الکتريک) و بابک رياحي‌پور(گيتار بيس) در تهران تشکيل شد. اولين آلبوم خود نهال حيرت را در تابستان همان سال ضبط کرد و با يک شرکت براي انتشار آن قرداد بست. اما وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي از دادن مجوز به اوهام خودداري کرد و موسيقي آنان را اثري غربي و فاقد استانداردهاي قانوني دانست. هرچند که اوهام يک گروه زيرزميني باقي ماند، اما از طريق انتشار آهنگ‌هايش بر روي وب‌گاه رسمي خود توانست شهرت و طرفداران قابل توجهي پيدا کند.در سال 1382 بابک و شاهرخ از گروه جدا شدند و شهرام به تنهايي به فعاليت خود در گروه ادامه داد، و در سال 1384 توانست با يک شرکت کانادايي براي دومين آلبوم خود قرارداد ببندد.اوهام که نتوانسته بود براي آلبوم نهال حيرت از وزارت ارشاد مجوز بگيرد، در زمستان 1379 وب‌گاه رسمي خود را راه‌انداخت و تمام آهنگ‌هاي نهال حيرت را به صورت رايگان در اختيار شنوندگان قرار داد. بدين ترتيب آهنگ‌هاي اوهام در مدت کوتاهي بين جوانان ايراني پخش شد و توانست طرفداران بسياري بدست آورد. اوهام در اين مدت همچنان به تلاش‌هاي خود براي انتشار قانوني آلبوم و نيز اجراي زنده ادامه مي‌داد که هيچ کدام به ثمر نرسيد.در زمستان 1380 اوهام توانست اولين اجراي زنده خود را به صورت خصوصي در کليساي روس ارتودکس تهران برگزار کند، و در آن آلبوم نهال حيرت را به صورت کامل اجرا کرد. اما گروه همچنان از اجراي زنده به صورت رسمي محروم بود. در پاييز 1381 اوهام دو آهنگ جديد خود را با نام‌هاي «حافظ عاشق است» و «راه عشق» ضبط کرد. اين دو آهنگ که به صورت مجموعه‌اي به نام حافظ عاشق است عرضه گرديد، آخرين کار گروه با اعضا اوليه خود بود. اين دو آهنگ قبل از عيد 1382 از طريق وب‌گاه رسمي اوهام عرضه شد که در همان هفته اول بيش از 15000 بار بارگيري شد.در اوايل 1382 شاهرخ و بابک هر کدام به دليلي از گروه جدا شدند، و گروه براي مدتي از هم پاشيد. تا اينکه شهرام پس از اقامت کوتاه خود در کانادا به ايران بازگشت و دوباره گروه را به تنهايي راه‌انداخت. در بهار 1383 شهرام گروهي را تشکيل داد و براي اجراي زنده کارهاي خود به شهرهاي برلين، هامبورگ و روستوک آلمان سفر کرد. پس از بازگشت به تهران گروه توانست چندين اجراي زنده ديگر داشته باشد که از جمله آن مي‌توان به اجرا زنده گروه به مناسبت روز جهاني ايدز (که به صورت خيريه برگزار مي‌شد) اشاره کرد.اواخر 1383 شهرام شروع به ضبط نهايي آهنگ‌هايي کرد که طي دو سال گذشته آماده و ضبط کرده‌بود. در تابستان 1384 توانست آنها را به صورت يک آلبوم به نام آلوده در آورد، و شرکت «بم آهنگ» در کانادا مسئوليت چاپ و پخش آن در آمريکاي شمالي و اروپا را بر عهده گرفت.
اوهام در 30 مهر 1385 (22 اکتبر 2006) يکي از شرکت‌کنندگان در جشنواره ميان‌کهکشاني موسيقي ايراني در زندام هلند بود.شهرام شعرباف در تابستان سال 91 قصد داشت بعد از 12 سال با مجوز رسمي وزارت ارشاد در تهران آهنگ‌هاي اوهام را بر روي صحنه اجرا کند؛ اما اين اجرا به دلايل نامعلومي لغو شد و اوهامي‌هايي که بليط خريده بودند تنها توانستند در زيرزمين يک استوديويي صدابرداري و در غالب يک اجراي پژوهشي به شنيدن آهنگ‌هاي اوهام بنشينند.اما چند ماه بعد در روزهاي آخر تابستان 91 شهرام شعرباف با گروه تازه خود در مجموعه فرهنگي برج آزادي در طي 3 روز و 6 سانس آهنگ‌هاي قديمي گروه اوهام را به روي صحنه برد که با استقبال بي‌سابقه طرفداران اين گروه همراه بود.از اين قبيل گروهها در عرصه موسيقي امروز بسيار يافت مي‌شود که مي‌تاون به گروه 127، کانال، گروه مانوها و... اشاره کرد.
همچنين سال‌ها قبل بنيامين، محسن چاووشي، محسن يگانه، رضا صادقي و خيلي‌هاي ديگر، ابتدا با انتشار کارهايشان در فضاي مجازي مطرح شدند و سپس توانستند مجوز آلبوم خود را بگيرند.البته بايد در نظر داشت بسياري از جوانان هنرمند نتوانستند با تلاش‌هاي خود به صورت قانوني فعاليت کنند و در نتيجه به بيراهه‌هاي موسيقي کشانده و از مسير اصلي خود دور افتادند.حال بايد به اين پرسش پاسخ دهيم که چگونه مي‌توانيم اين هنرمندان جوان را به عرصه موسيقي مجاز هدايت کنيم؟ اين موضوع تنها از طريق حمايت‌هاي دولتي و ارشاد از طريق هنرمندان پيشکسوت مي‌تواند صورت گيرد، همچنين با مهيا کردن بستر مناسب براي فعاليت اين هنرمندان در زمينه موسيقي قانوني و مجاز مي‌توانيم از حضور آنها در موسيقي بهره ببريم.
با تشکر از دوستای عزیزی که مطالبمو دنبال میکنن