آیا هر فرد آلوده به HIV مبتلا به ایدز است؟
ویروس HIV مسبب ایدز است و ایدز مرحله نهایی آلودگی با HIV است. باید دانست كه هرفرد آلوده به HIV الزاما مبتلا به ایدز نیست بلكه باید یكسری معیارهای شاخص ایدز را بروز دهد تا بگوییم به ایدز مبتلا شده است.
تنها نیمی از افراد آلوده به HIV درطی 10 سال به سندرم ایدز مبتلا می شوند. این فاصله زمانی از فردی به فرد دیگر متفاوت است و به عوامل زیادی منجمله وضعیت سلامت فرد و عادات بهداشتی وی ارتباط دارد. امروزه به كمك بعضی ازداروها می توان این فاصله را طولانی تر كرد.
چگونه بفهمم اطرافیانم آلوده به HIV هستند یانه؟
هیچ گاه نمی توانید فقط با نگاه به اطرافیانتان به این مورد پی ببرید. هرفرد ظاهرا سالمی را كه درمحل كار، مدرسه، استادیوم ورزشی، خیابان و ... ملاقات می كنید ممكن است بدون آنكه حتی خود آگاه باشد ناقل این ویروس باشد و در حالی كه واقعا سالم به نظر می رسد ویروس را به فرد دیگری منتقل كند.
پس از یك تماس جنسی مشكوك و یا استفاده از سوزن مشترك، یا در واقع پس از مواجه چه کارهایی را باید انجام داد.
آزمایشاتی كه بطور معمول برای تشخیص این عفونت بكار می رود براساس جستجوی آنتی بادی های ایجاد شده توسط بدن دربرابر HIV است. میزان این آنتی بادی ها دراكثر مردم درطی 3 ماه پس از عفونت قابل شناسایی است (بطور متوسط حدود 25 روز پس از تماس). اما در بعضی موارد ممكن است این زمان به 6 ماه هم برسد.
بنابراین درحال حاضر پیشنهاد می شود كه 3 ماه پس از تماس احتمالی برای انجام آزمایش مراجعه كند. نكته بسیارمهمی كه نباید فراموش شود این است كه درطی این 3 ماه نباید خود و دیگران را درمعرض HIV قرار دهید.
منظور از تماس جنسی سالم چیست؟
منظور این است كه شما از آلودگی های منتقله از راه تماس جنسی نظیر HIV درامان هستید اگر و فقط:
الف - اگر اصولا تماس جنسی نداشته باشید.
ب - اگر تنها بایك فرد تماس جنسی داشته باشید و هیچ كدام ازشما آلوده به HIV نبوده و شریك جنسی دیگری نداشته باشید.
پ - اگر بطور صحیح از كاندوم استفاده كنید.
كاندوم های لاتكس چقدر درپیشگیری از انتقال HIV موثرند؟
بر طبق پژوهش های انجام شده بر روی افراد سالمی كه با افراد ناقل این ویروس تماس جنسی داشته اند، 98 % از آنهایی كه بطور منظم و به روش صحیح از كاندوم لاتكس استفاده می كرده اند به ویروس آلوده نشده اند. لذا كاندوم لاتكس درصورت استفاده منظم می تواند تا حد زیادی ازخطر انتقال HIV بكاهد.
آیا بوسیدن بادهان باز، HIV را منتقل می كند؟
بوسیدن با دهان باز٬ خطر كمی دارد چون بزاق دهان به میزان بسیار کمی حاوی HIV می باشد. البته درمواردی كه بوسه با دهان باز طولانی باشد ممكن است باعث ایجاد خراش در دهان یا لب شده و ویروس را منتقل كند. علاوه بر آن بعضی افراد گاهگاهی خونریزی خفیف از لثه یازخمهای كوچك در دهان دارند كه می تواند عامل انتقال HIV باشد.
توصیه مهم :
جلوگیری ازتماس جنسی مشكوك بهترین راه برای جلو گیری از ابتلا به عفونت HIV (وسایر بیماری های مقاربتی) است ولی آنهایی كه فعالیت جنسی دارند لااقل توصیه های زیر را بكار بندند :
الف - مقاربت فقط بایك شریك جنسی سالم.
ب - استفاده از كاندوم های لاتكس درهر نوبت.
آیا HIV ازطریق تماس های اتفاقی منتقل می شود؟
خیر. این ویروس درطی فعالیت های روزمره درمحیط كاری منتقل نمی شود.
من جمله :
الف - تماس های اجتماعی روزمره شامل دست دادن، روبوسی و در آغوش گرفتن دوستان.
ب - ورزش و كار .
پ - خوابیدن در یك اتاق و یا نفس كشیدن در هوای مشترك (محیط كار، اتومبیل و ... ) .
ت - ظروف غذا یانوشیدنی مشترك، دستگیره در، استفاده از آب مشترك درشستشو، شنا در استخر مشترك.
ث - آب دهان انداختن، عطسه و سرفه.
ج - عرق بدن و اشك.
چ - گزش پشه یا سایر حشرات.
علائم و نشانه ها و بیماریهای شایع حاصل از آلودگی با HIV چیست؟
علائم و نشانه های شایع آلودگی با HIV عبارتند از:
- عفونت (مغز، خون و دستگاه تناسلی)
-كاهش شدید وزن
-عرق شبانه
-تب و لرز
-ضایعات مخاط دهان
-سردرد
-اختلال دید
-احساس خستگی مزمن
-اسهال
-جنون
بیماریهای شایع حاصل از HIV عبارتند از :
هرپس (تب خال)
-سل
-عفونتهای بی هوازی
-بدخیمی
-مننژیت (عفونت لایه های مغز)
-ایدز
توجه :
بسیاری از افراد آلوده به عفونتهای آمیزشی و ایدز علائمی از بیماری ندارند در حالیکه می توانند آلودگی را به دیگران سرایت دهند. پس در هر تماس جنسی مشکوک، خطر آلودگی را در نظر داشته باشید.
آيا بلافاصله بعد از تماس مشکوک بايد آزمايشHIV را انجام داد؟
جواب:
بعد از تماس مشکوک معمولاً در اغلب کشورها دو بار انجام تست با فاصله زمانی بين حداقل 2 هفته تا 6 ماه توصيه شده است.
در اروپا و آمريکای شمالی: دفعه اول دوهفته بعد از تماس جنسی مشکوک توصيه می شود. اولين آزمايش HIV به روش PCR test انجام می شود که دو هفته بعد از ورود ويروس قادر به جستجو و رديابی مستقيم ويروس در خون می باشد. اطمينان به اين تست تنها 95 درصد است. بنابراين برای دفعه دوم 12 هفته بعد يک تست اليزا نيز توصيه می شود که ميزان پادتن ( آنتی بادی) ها يی که خون شخص آلوده برعلیه HIV توليد کرده است را اندازه گيری می کند.
در ايران: دفعه اول بين 8 تا 12 هفته بعد توصيه می شود. معمولاً آزمایش اليزا (ELISA test) در ايران انجام می گيرد که استاندارد جهانی در بيمارستان ها و مراکز بانک خون می باشد. به دليل اينکه سرعت و ميزان توليد آنتی بادی در بدن اشخاص ممکن است متفاوت باشد 6 ماه بعد تکرار آن توصيه می شود.
کجا می توان برای انجام يک آزمایش HIV مراجعه کرد؟
جواب:
در ايران به کلینیکهای مثلثی و مراکز انتقال خون مراجعه شود.در بيشتر اين مراکز آزمايش و مشاوره بصورت مجانی و ناشناس (محفوظ نگاه داشتن نام و دريافت يک شماره کد) انجام می شود.
در اروپا و آمريکای شمالی به پزشک خانواده خود مراجعه کرده و درخواست آزمایش HIV کنيد. در صورتی که پزشک٬ شما را به آزمايشگاه فرستاده باشد، در تمامی آزمايشگاه ها، اين تست انجام می گيرد.ضمناً دربسياری از کشورها به طور مثال اتريش مراکز امداد ايدز نيز وجود دارد که شما می توانيد با محفوظ نگاه داشتن نام خود و به صورت ناشناس برای انجام اين تست مراجعه کنيد.
درصورت انجام "چک آپ (checkup)" و آزمايشهای صحت مزاج ، آيا آزمايش HIV نيز انجام می گيرد؟
جواب:
آزمايش ايدز به جز در موارد خاص، جزو آزمايشات متداول پزشکی (جهت checkup) نمی باشد. بنابر اين بايد دقيقاً نام آزمایش HIV در برگه ذکر شود تا آزمايشگاه آن را انجام بدهد. پس در صورتی که تمايل به انجام آرمايش ايدز داريد بايد دقيقاً قضيه را با پزشک خود در ميان بگذاريد.
درصورت اهدای خون در سازمان انتقال خون ايران، آيا آزمايش HIV روی آن انجام می گيرد؟آيا نتيجه آن قابل استفاده و معتبر است؟
جواب:
بله و نتيجه آن معتبر است.
در سازمان انتقال خون ايران، آزمايشهای خاصی (Western blot و HIV-ELISA) بر روی خون انجام می شود. البته بايد به خاطر داشت که آزمايش اليزا (HIV ELISA) حساسيت و دقت 100% ندارد. درصد دقت تست اليزا در حدود 97.5% است که البته بستگی به روش آزمايش و همين طور شرکت سازمانده کيت متفاوت می باشد. اين بدان معنی است که اين تست تنها 97.5% از مبتلايان را شناسايی می کند، به عبارت ديگر اگر شخصی مبتلا باشد 97.5% احتمال دارد که تست مثبت باشد.
دقت تست در حدود 98.5% است که با خصوصيت کيت و کيت فرق می کند وآن به اين معنی می باشد که اگر شخصی مثبت گزارش شود 1.5% احتمال دارد که واقعاً مبتلا نباشد. که به آن فاصله مثبت کاذب (False positive) می گويند.
در هر صورت شخصی که جواب آزمايش اليزا مثبت دارد لازم است که با روش وسترن بلات (Western blot) نيز مجدداً چک شود که روش دقيق تری است.آزمايشگاه ها معمولاً قبل از اعلام نتيجه اين کار را انجام می دهند. بنابراين جوابی که بيمار گرفته است در صورتی که مثبت باشد قابل اطمينان است چون چندبار کنترل می شود.