چیست فرق آدمی با جانور؟ ... تا که مینازد به خود از آن بشر ... آدمی را گر نبود این امتیاز ... بود بیش از جانور غرق نیاز ...

هست این نیروی ممتاز بشر عقل دور اندیش و آینده نگر؟

در شگفتم من چرا این برتری گشته در او مایه ی وحشیگری

در طبیعت بیگمان هر جانور هست در هنگام سیری بی ختر

من نمیدانم چرا نوع بشر وقت سیری میشود خون خوارتر

در میان جنگل دور و دراز هیچ حیوان دیده ای همجنس باز؟

هیچ شیری دیده ای در بیشه زار جمع شیران راکشد بالای دار؟

هیچ گرگی بوده کز بهر مقام گرگها را کرده باشد قتل عام؟

هیچ ماری دیده ای با زهر خود کشته ها برپا کند در شهر خود؟

هیچ میمون ساخته بمب اتم تا که هستی را کند از صحنه گم؟

دیده ای هرگز الاغی باربر مین گذارد کار زیر پای خر؟

هیچ اسبی دیده ای غیبت کند یا به اسب دیگری تهمت زند؟

هیچ خرسی آتش افروزی کند یا گرازی خانمان سوزی کن؟

هیچ گاو ی دیده ای کز اعتیاد داده گاو و گاوداری را به باد؟

پس چرا انسانِ با عقل و خرد آبروی دام و دَد را میبرد؟

پس بُود دیوانه بی آزارتر زانکه محروم است از عقل بشر

مولوی استاد حکمت در جهان کرده بس این نکته را شیرین بیان:

"آزمودم عقل دور اندیش را بعد از این دیوانه سازم خویش را"

زین سبب آن کس که مینوشد شراب تا شود لا یعقل و مستو خراب

چون شود از عقل و حیرت بی خبر بس شرف دارد به شیخ حیله گر