دانستنی هایی از قرآن

▪ هؤلاء:
در تفسیر هؤلاء دو احتمال وارد شده; یكی اینكه مقصود از هؤلاء امتهای گذشته باشد یعنی انبیا و اوصیای آنها باشند كه شهادت بر اعمال امتهای خود می دهند و پیامبر گواه و شاهد بر آنان است. و بدین ترتیب چنانكه عرض شد پیامبر هم گواه بر امت خودش است و هم گواه بر امتهای گذشته. دیگر آنكه مقصود ازهؤلاء، شاهدان عملی باشد. شاهد عملی یعنی كسی كه خود میزان حق و باطل است و خود الگوئی است برای تشخیص خوب از بد و خیر از شر كه این شخص رسول خدا است و اوصیای او. امامان و پیشوایان دین قطعا نیز جزء شهیدان شاهد بر ملت می باشند. در آیه آمده است:

و یوم ندعو كل اناس بامامهم و روزی كه دعوت می كنیم هر امتی را با امامشان. و چون چنین كسی می بایست برنامه زندگی در اختیار افراد قرار دهد تا دیگر برای كسی حجت و بهانه ای نماند، لذا ملاحظه می كنیم كه فورا خداوند از قرآن یاد می كند و می فرماید كه ما قرآن را مبین همه احكام و مسائل قرار دادیم و آن را برای هدایت و رحمت مردم فرستادیم و اصلا معنای حجت خدا همین است كه او كسی می باشد كه خداوند به وجود او بر مردم احتجاج می كند كه من امام و پیشوا را برای شما تعیین كردم، پس چرا از او تبعیت و پیروی نكردید.

▪ تبیانا لكل شی ء :
تبیان از بیان گرفته شده است یعنی قرآن بیان كننده همه چیز است.
شاید برخی تصور كنند كه از این آیه چنین مفهوم می شود كه در قرآن بیان تمام اشیاء مادی و معنوی ذكر شده ولی این سخن درستی نیست زیرا قرآن كتاب هدایت است نه كتاب شیمی و فیزیك یا دائرهٔ المعارف تمام علوم، پس وقتی می فرماید بیان هرچیز در قرآن است یعنی تمام اموری كه برای رسیدن به هدایت لازم است در قرآن بیان شده است. البته ناگفته نماند كه قرآن پیوسته انسانها را دعوت به فراگیری علوم و دانشهای مختلف كرده است و اشاراتی به برخی از مسائل بلكه تمام مسائل مهم دارد ولی تمام آن اشارات در محدوده توحید و خداشناسی و سرانجام برای ارشاد و راهنمائی مردم و سوق دادن آنها به سوی ایمان و عبادت می باشد.

نكته دیگری كه لازم است اشاره شود اینكه ممكن است مسائل و علوم بسیار پیچیده و مهمی در قرآن باشد كه از محدوده علم و ادراك ما خارج است و شاید به مرور زمان و پیشرفت بشر در علوم مختلف به برخی از آن نكات دست یابد. امام صادق علیه السلام در این زمینه می فرماید:
ما من امر یختلف فیه اثنان الا و له اصل فی كتاب الله عزوجل ولكن لا تبلغه عقول الرجال تمام اموری كه حتی دو نفر در آن اختلاف می ورزند، اصل و اساسش در قرآن وارد شده ولی عقول و خردهای مردم به آن نمی رسد. نفهمیدن ما هرگز مانع از آن نمی شود كه در قرآن مسائل زیادی وجود داشته باشد بلكه امهات علوم و دانشها در آن باشد و ما به آنها پی نبریم.
این آیه چهار نكته را در باره قرآن، ذكر كرده است:
۱) بیانگر همه چیز.
۲) مایه هدایت مردم.
۳) وسیله رحمت آنان.
۴) بشارت برای مسلمانان.
آری ! همینطور است. پس از علم و درك به اشیاء، انسان هدایت می یابد و خدا شناس می شود و پس از هدایت شدن، درهای رحمت الهی بر رویش گشوده می شود و آنجا است كه بشارتش می دهند به روضه رضوان و بهشت جاویدان.