آهنگ #مرغ-سحر رو با صدای #استاد-شجریان خیلی دوست دارم / شاعر : #ملک-الشعرای-بهار / #دیدگاه

#تاریخچه-شعر
مرغ سحر نام تصنیف مشهوری است که به خاطر معنای آزادی خواهانه و نثر روان آن، در حافظه تاریخی ایرانیان علی الخصوص خوانندگان و هنرمندان عرصه موسیقی جایگاه مهمی را به خود اختصاص داده است.

استاد بهار در آن ایام به نثر و نظم سخن ‌های بسیاری درباره مشروطه ‌خواهی برآورده و از سروده ‌های آزادی خواهانه خود بسیار یاد کرده است، اما در هیچ یک از آنها اشاره ا‌یی به ترانه مرغ سحر و مضمون آن نداشته و حتی زمانی که این ترانه برای نخستین بار به صورت تصنیف اجرا شد، نام سراینده آن پنهان باقی ماند.

مرغ سحر نخستین بار در تاریخ هفتم تیر ماه سال 1306 در جریان جشنی که روزنامه ناهید به مناسبت ششمین سالگرد تاسیس خود در باغ آقای سهم الدوله برگزار کرده بود، در دستگاه ماهور به عنوان اثر طبع یکی از اساتید سخن اجرا شد و این روزنامه که فعالیتش در زمینه طنز و شعر بود، متن شعر مرغ سحر را به صورت ضمیمه نخستین شماره سال هفتم خود انتشار کرد.

در مورد زمان اصلی سروده شدن مرغ سحر اختلاف نظرات متعددی وجود دارد و در کل میتوان گفت که سرایش این ترانه در دوران کوران سقوط سلسله قاجار و روی کار آمدن رضا خان پهلوی رخ داده است هر چند برخی آن را مرتبط به اوج حوادث دوران محمد علی‌ شاه قاجار و بسته شدن مجلس شورای ملی و بلاتکلیفی مملکت میدانند و معتقدند که استاد بهار این ترانه در لحظاتی بسیار حساس انگاشته است.

این شعر که تازه روی کار آمده بود، به «مرغ سحر» و «ناله مرغ سحر» مشهور شد. در آن زمان و حتی پس از نخستین اجرای آن، نام اصلی سراینده در هاله ایی از ابهام قرار داشت و کسی به درستی نمیدانست که ملک الشعرا بهار، شاعر این ترانه است. هر چند به دلیل حجم بالای ادبی شعر این موضوع به تدریج آشکار گشت و بر همگان مشخص گردید که کسی جز بهار نمیتواند سراینده آن باشد.

در سالیان بعد نیز، مرغ سحر با صدای ملوک ضرابی و سپس توسط قمرالملوک وزیری به صورت متعدد اجرا شد که بی ‌درنگ در همه ذهن ها و دلها جا پیدا کرد. آهنگ این اثر، در دستگاه ماهور، اثری از مرتضی نی ‌داوود، بارها توسط هنرمندان مختلف ایران اجرا شده است که از جمله معروفترین آن می‌توان به اجرای نادر گلچین و همچنین اجرای بدیع زاده و همچنین با نوازندگی گیتار فرهاد مهراد اشاره کرد.