در مرحلهٔ نخست که شریعت است، مومن به دین آدم صفی‌الله بوده و از ملت ابراهیم خلیل‌الله و امت محمد رسول‌الله و مذهب امامان شیعه باشد.

در مرحلهٔ دوم که طریقت است، مؤمن به ولایت علی ابن ابیطالب ولی‌الله باشد. یعنی با طی طریق شارع مقدس نبوی و پیوند زنجیره وار به امامان شیعه و تولا به ولای علی، تحت لوای ولایت به مسلک اهل حق درآید. اهل حق علی‌اللهی نیستند، مشرک هم نمی‌باشند. فقط علی را به مقام مظهریت و مشیت‌الله می‌شناسند.

در مرحلهٔ سوم که معرفت است، با فرمان برداری از اولوالامر، مقام معرفت را درک نماید تا به پایهٔ من عرف نفسه فقد عرف ربه نائل شود. و اولوالامر از نظر اهل حق، امامان هستند. سپس هر کس در هر زمان با پیوند رشتهٔ ایمان به آن خاندان به مقام مظهریت و مشیت رسید، یعنی انسان کامل و مظهر جلوهٔ ذات حق گردید، چنان‌که اراده‌اش عین مشیت‌الله شد، اولوالامر است.

آن‌گاه در مرحلهٔ چهارم، حق و حقیقت را دریابد تا کمال را در وصال و بقا را در فنا بیند، چنان باشد قطرهٔ نم وجودش را به دریای بی پایان الهی نابود و محو سازد؛ یعنی فنا فی‌الله محض گردد.

یارسان از دو واژه یار و سان مرکب شده استن که یار به معنای محبوب و مقصود آمده است و در اینجا منظور آفریدگار و خداوندگار (خاوندکار ) می باشد و سان به معنای دوستدار ، طرفدار ، جویا و پیرو خدا ، پیرو حق ، خدا شناس و اهل حق می باشد . البته این بدان معنا نیست که ادیان دیگر خدا جوی و خدا شناس نیستند بلکه تمام ادیان هر کدام به گونه ای خداشناسی و حق طلبی را در راس دستورات دینی خود قرار داده اند و به طور کلی میتوان گفت که تمام ادایان هریک به گونه ای نظاره گر و جویای درخت بی مثال احدیت میباشند ، یکی سایه ی درخت را می بیند و آن را تحسین می کند و دیگری برگ درخت را ، وآن دگر میوه درخت را و دیگران شاخه ی درخت ، ساقه ی درخت ، چوب درخت ، گل درخت ، ریشه درخت ، و یکی هم تمام جوانب درخت را می بیند و جویای همه ی اعضا و اندامهای درخت است . پس درخت همان درخت است . یارسان این درخت را که به جهان سایه گسترده است ، خاوندکار یا خداوندگار می دانند که خالق مجموعه ی هستی می باشد و همان خدای سبحان است که هرکس به گونه ای خالق مطلق را شکر گذاری می نماید ، به قول شیخ بهایی هرکس به زبانی سخن از وصف تو گوید بلبل به غزل خوانی و قمری به ترانه پس مردم یارسان هم همان خدایی را که سایر ادیان بدان معتقدند به نام صاحب کرم و خاوندکار که واژای کردی و مشتق شده از زبان اوستایی می باشد ستایش مینمایند و پرستش می کنند ، اما با آداب و رسوم ویژه و اعتقاداتی که خاص این دین و مردم یارسان می باشد . مردم یارسان به تمام ادیان و فرق الهی و امت آنها احترام می گذارند و به هیچ دین و فرقه ای بد نمی گویند ، ولی به اصول یاری پایبندند و بر این باورند که خالق جهان و تمام مخلوقات یکی می باشد و داراری یک ذات واحد است و حضرت سلطان را جلوه ای از حق و این ذات می دانند . یارسان به بیاوبس که وحدت می باشد پایبند است زیرا حضرت سلطان یاران را به بیاوبس سفارش نموده است . حضرت علی وحدت را گزیده تر دانسته است ، مولانا وصل را فصل ترجیح داده است .