توپ مرواری رمانی است نوشته صادق هدایت این کتاب در سال ۱۳۲۶ نوشته شد، اما در زمان حیات نویسنده اجازه چاپ نیافت، نخستین چاپ کتاب به سال ۱۳۵۸ برمی‌گردد که به صورت زیرزمینی چاپ و منتشر شد. این کتاب در ابتدا تحت نام مستعار هادی صداقت منتشر شد.

این کتاب حکایت توپی جنگی ست به نام “مرواری” (در برخی نسخ به اشتباه مروارید نامگذاری شده است.) این توپ جنگی پس از طی مسیری چند صد ساله به قرن معاصر رسیده است. صادق هدایت با بیان گذشته و تاریخچهٔ این توپ و شرح گذر این توپ از دریچهٔ تاریخ، از تاریخ جهان سخن رانده و زمین و زمان از تیغ تند انتقادش در امان نمانده است. توپ مرواری طی مسیری عجیب که زایدهٔ تخیل قوی نویسنده است به حکومت شاهنشاهی -در زمان زیست نویسنده- رسیده است. انتقاداتی تند به شاهان بی کفایت این سرزمین و همچنین به اعراب در بخشی از این کتاب سبب شد تا کتاب توپ مرواری در هیچ یک از حکومت‌های پس از صداق هدایت مجوز چاپ پیدا نکند.

همه عمر برندارم سر از این خَمار مستی / که هنوز من نبودم که تو در دلم نشستی
تو نه مثل آفتابی که حضور و غیبت افتد / دگران روند و آیند و تو همچنان که هستی
چه حکایت از فراقت که نداشتم ولیکن / تو چو روی باز کردی در ماجرا ببستی
نظری به دوستان کن که هزار بار از آن به / که تحیتی نویسی و هدیّتی فرستی
دل دردمند ما را، که اسیر توست، یارا / به وصال مرهمی نِه، چو به انتظار خَستی
نه عجب که قلب دشمن شکنی به روز هیجا / تو که قلب دوستان را به مفارقت شکستی
برو ای فقیه دانا! به خدای بخش ما را / تو و زهد و پارسایی، من و عاشقی و مستی
دل هوشمند باید که به دلبری سپاری / که چو قبله ایت باشد به از آن که خود پرستی
چو زمام بخت و دولت نه به دست جهد باشد / چه کنند اگر زبونی نکنند و زیردستی؟
گله از فراق یاران و جفای روزگاران / نه طریق توست سعدی! کم خویش گیر و رستی

بسلامت ...

غصه بخوریم.

سلام آبجی جون