Tفرين

شهادت، هنر مردان خداست؛ چنان که خوب زیستن و خوب زندگی کردن، هنر مردان الهی می‏باشد. خوب مردن نیز هنری است که در درجه اوّل، شهدا آن را به ارث می‏برند. شهدا شمع‏های فروزانی هستند که با نثار هستی و وجود خود در محضر حق تعالی، پیروز می‏شوند. سیدالشهداء سمبل و الگوی خوب مردن (شهادت) در همه اعصار است. مقتدایان امام حسین علیه‏السلام کسانی هستند که از مایه جان خویش در راه خدا نثار می‏کنند و به راستی حسین آموزگار بزرگ شهادت است که هنر خوب مردن را در جان بی‏تاب انسان‏های عاشق، تزریق می کند.

د) آثار شهادت امام حسین علیه‏السلام

«برخی در باره آثار شهادت حسینی تردید کردند! و آن را قیامی خوانده‏اند که شکست خورده است؛ شگفتا! کدام جهاد و کدام جنگِ پیروزی بوده است که دامنه فتوحاتش در سطح جامعه در عمق اندیشه و احساس و در طول زمان و ادوار تاریخ، این همه گسترده وعمیق و بارآور باشد؟… حسین با شهادت «ید بیضاء» کرد، از خون شهیدان «دم مسیحائی» ساخت که کور را بینا می‏کند و مرده را حیات می‏بخشد… اما نه تنها در عصر خویش و در سرزمین خویش، که «شهادت» جنگ نیست، رسالت است؛ سلاح نیست، پیام است؛ کلمه‏ای است که با خون تلفظ می‏شود.»۱۴

تأثیر حادثه کربلا، هم در بستر زمان خود و هم در طول تاریخ، عمیق و فراگیر بوده است. نهضت‏هایی که با فاصله کمی با الهام‏گیری از قیام خونین کربلا شکفتند ـ مانند قیام توابین و ابومسلم خراسانی ـ و جان‏های مردمی که از ترنّم خون‏های گرم شهیدان کربلا زندگی یافتند، معدود نیستند؛ انقلاب اسلامی شاهد و مثالی زنده در عصر حاضر است که هم در شروع نهضت، پیروزی انقلاب، ثبات نظام و ادامه آن تا هم اکنون همواره زیر درخشش پرتو عشق به اباعبداللّه الحسین علیه‏السلام جریان یافته است. به راستی کدامین عشق و ایمان جوشان برای پیشبرد انقلاب اسلامی می‏توانست به اندازه عشق و ایمان حسینی مؤثر باشد؟

ه··.) زندگان جاوید

«آنها که تن به هر ذلّتی می‏دهند تا زنده بمانند، مرده‏های خاموش و پلید تاریخند و ببینید آیا کسانی که سخاوتمندانه با حسین به قتلگاه خویش آمده‏اند و مرگ خویش را انتخاب کرده‏اند ـ در حالی که صدها گریزگاه آبرومندانه برای ماندنشان بود و صدها توجیه شرعی و دینی برای زنده ماندن شان بود ـ توجیه و تأویل نکرده‏اند و مرده‏اند، اینها زنده هستند؟ آیا آنها که برای ماندن‏شان تن به ذلّت و پستی، رها کردن حسین و تحمل کردن یزید دادند، کدام هنوز زنده‏اند؟ هرکس زنده بودن را فقط در یک لَشِ متحرّک نمی‏بیند، زنده بودن و شاهد بودن حسین را با همه وجودش می‏بیند، حس می‏کند و مرگ کسانی را که به ذلّت‏ها تن داده‏اند تا زنده بمانند، می‏بیند.»۱۵

شهدا زنده‏اند و سیدالشهداء زنده‏ترین شهید تاریخ است. نام او، یاد او، خاطره او و داستان شگرف کربلای او، همه و همه در طول تاریخ برای همه نسل‏ها نیروبخش، حیات آفرین، امیدزا و انقلاب گستر است. به راستی کدامین ملت را می‏توان سراغ گرفت که با روح و خون حسین همگرایی کنند و به افتخار یکی از دو پیروزی نرسند؟ خون حسین، مایه حیات‏بخشی است که در گذر زمان بر کالبد ملت‏ها دمیده می‏شود و آنها را به زندگی فرا می‏خواند و حسین علیه‏السلام زنده جاویدی است که هر سال، دوباره شهید می‏شود و همگان را به یاری جبهه حق زمان خود، دعوت می‏کند.

و) ساعات آخر شهادت

«عصر عاشورا، امام حسین علیه‏السلام با آن دقت نظافت می‏کند، با آن دقت آرایش می‏کند، استحمام می‏کند، بهترین لباس‏هایش را می‏پوشد و بهترین عطرهایش را می‏زند، در اوج خون و در اوج مرگ و در اوج نابودیِ همه کس‏اش و در آستانه رفتن خودش، هر ساعتی که می‏گذشت و شهدا هم بر هم انباشته می‏شدند، چهره او گلگون‏تر و برافروخته‏تر و قلبش بیشتر به تپش می‏آمد، که می‏دانست فاصله حضور، اندک است؛ چه «شهادت» حضور نیز هست.»۱۶

حضور شایسته در محضر خدا، آرزوی سرشار از اشتیاقی است که مردان خدا همواره برای آن، لحظه شماری می‏کنند و شهادت، شایسته‏ترین وسیله حضور در پیشگاه الهی است. آرایش با دقّت امام‏حسین علیه‏السلام در عصر عاشورا نیز به خاطر شایسته‏ترین حضوری است که یک امام می‏تواند در محضر الهی داشته باشد.

ز) مسئولیت ما

«این که حسین فریاد می‏زند ـ پس از این که همه عزیزانش را در خون می‏بیند و جز دشمن کینه توز و غارتگر در برابرش نمی‏بیند ـ فریاد می‏زند که: «آیا کسی هست که مرا یاری کند و انتقام کشد؟» «هل من ناصر ینصرنی؟»؛ مگر نمی‏داند که کسی نیست که او را یاری کند و انتقام گیرد؟ این «سؤال»، سؤال از تاریخ فردای بشری است و این پرسش، از آینده است و از همه ماست و این سؤال، انتظار حسین را از عاشقانش بیان می‏کند و دعوت شهادت او را به همه کسانی که برای شهیدان حرمت و عظمت قائلند، اعلام می‏نماید.»۱۷

امام حسین علیه‏السلام مظهر و سمبل حق است که در همه عصرها، چون نمادی زنده و خروشان، ظهور پیدا می‏کند و همه کسانی را که از پاسداری حقیقت زمان خود طفره می‏روند، به یاری می‏طلبد و در واقع یاری طلبیدن امامِ عشق در کربلا، انعکاس موج اندیشه اسلامی برای کمک به حق در همه زمان‏هاست. «هل من ناصر ینصرنی»، یعنی آیا کمک کننده‏ای هست که حق را یاری کند؟

۴٫ حضرت زینب علیها‏السلام

نمی‏توان از کربلای حسین نوشت و در آن، از کار بزرگ زینبی یادی نکرد؛ چرا که حادثه کربلا با نقش مکمّل و بی‏بدیل حضرت زینب علیها‏السلام کامل می‏شود. مرحوم شریعتی در این مورد می‏گوید:

«رسالت پیام از امروز عصر، آغاز می‏شود. این رسالت بر دوشهای ظریف یک زن، «زینب» ـ زنی که مردانگی در رکاب او جوانمردی آموخته ـ است و رسالت زینب دشوارتر و سنگین‏تر از رسالت برادرش. آنهایی که گستاخی آن را دارند که مرگ خویش را انتخاب کنند، تنها به یک انتخاب بزرگ دست زده‏اند؛ اما کار آنها که از آن پس زنده می‏مانند، دشوار است و سنگین. و زینب مانده است، کاروان اسیران در پی‏اش، و صفهای دشمن تا افق در پیش راهش، و رسالت رساندن پیام برادر بردوشش. وارد شهر می‏شود، از صحنه بر می‏گردد. آن باغ‏های سرخ شهادت را پشت سرگذاشته و از پیراهنش بوی گلهای سرخ به مشام می‏رسد. وارد شهر جنایت، پایتخت قدرت، پایتخت ستم و جلاّدی شده است؛ آرام و پیروز، سراپا افتخار؛ برسرقدرت و قساوت، برسربردگان مزدور و جلاّدان و بردگان استعمار و استبداد فریاد می‏زند: «سپاس خداوند را که این همه کرامت و این همه عزّت به خاندان ما عطا کرد، افتخار نبوت، افتخار شهادت…» اگر زینب پیام کربلا را به تاریخ بازنگوید، کربلا در تاریخ می‏ماند.»۱۸

بدون شک حضور حضرت زینب علیها‏السلام در کربلا به عنوان پیام رسان شهیدان، حیاتی‏ترین عنصر در ماندگاری «حماسه حسینی» است. اگر زینب نبود، کربلا در کربلا می‏ماند و حماسه درخشان حسینی اسیر حصار زمان خود می‏شد. حضرت زینب علیها‏السلام خود سرود حماسه‏ای بود که درخشید و حماسه سترگ کربلا را در همه زمان‏ها ساری و جاری ساخت.

۱٫ دکتر شریعتی جستجوگری در مسیر شدن، آیة‏اللّه دکتر بهشتی، ص ۱۰۸، چاپ دوم.
۲٫ حسین وارث آدم، مجموعه آثار، ۱۹، «شهادت» دکترعلی شریعتی، ص ۱۷۱٫

۳٫ همان، «پس از شهادت»، ص ۲۰۴٫

۴٫ همان، ص ۲۰۲٫

۵٫ همان، «شهادت»، ص ۱۹۲ و ۱۹۵٫

۶٫ قیام و انقلاب مهدی (عج) به ضمیمه شهید، استاد شهید مطهری، ص ۱۰۹٫

۷٫ حسین وارث آدم، مجموعه آثار ۱۹، (بحثی راجع به شهید، ص ۱۱۶٫

۸٫ همان، ص ۲۱۶، ۲۱۷ و ۲۲۳٫

۹٫ همان، ص ۲۱۶، ۲۲۲ و ۲۲۳٫

۱۰٫ همان، ص ۱۳۶٫

۱۱٫ همان، ص ۱۶۶ و ۱۶۷٫

۱۲٫ صحیفه امام، ج ۲۱، ص ۲۸۴٫

۱۳٫ حسین وارث آدم، ص ۱۷۱٫

۱۴٫ همان، ص ۱۸۷ و ۱۸۸٫

۱۵٫ همان، ص ۲۰۳ و ۲۰۴٫

۱۶٫ همان، ص ۱۹۵٫

۱۷٫ همان، ص ۲۰۳٫

۱۸٫ همان، ص ۲۰۶٫

مرسی وحید جون....