گفتم اشتباه شده ها

با سرعت مناسب از كوچه علي چپ عبور كنيد

انقدر غمو دیدم برای من شخصا دیگه کلمشم خنده دار شده

بله

تمام‌ نقاشی‌هایی‌ را که‌ دوست‌ می‌دارم‌ تو کشیده‌یی‌! گرونیکا وَ پنجره‌ی‌ رو به‌ خیابان‌ پیکاسو، لب‌خند غم‌زده‌ی‌ ژوکوند (وقتی‌مارسل‌دوشان‌ برایش‌ ریش‌ سبیل‌ کشیده‌ باشد!) وَ برهنه‌ از پله‌ پایین‌ می‌آیدِ او، گُل‌های‌ آفتاب‌گردان‌ وَن‌گوگ‌ وَ همه‌ی‌نقّاشی‌های‌ رنوار را تو کشیده‌یی‌...
کاش‌ می‌توانستم‌ آن‌ چه‌ را برایت‌ می‌خواهم‌ بر کاغذ بیاورم‌! گاهی‌ وقت‌ها حتا غیبت‌ چند ساعته‌اَت‌ آسیب‌پذیر بودنم‌ درتنهایی‌ را به‌ من‌ یادآور می‌شود! برایم‌ مهم‌ نیست‌ که‌ دیگران‌ در رابطه‌ با ما چه‌گونه‌ می‌اندیشندُ سخن‌ می‌گویند! ما هر دو برای‌با هم‌ بودن‌ از بسیاری‌ چیزها گُذشته‌ایم‌ باید این‌ عشق‌ را به‌ خود ـ نه‌ به‌ دیگران‌! ـ ثابت‌ کنیم‌!
در این‌ چند ماهه‌ ـ که‌ کم‌ کم‌ دارد سالی‌ می‌شود ـ مرا شناخته‌یی‌ از جهانی‌ که‌ در آرزوی‌ ساختنش‌ هستم‌ آگاهی‌! می‌دانی‌ که‌ درراهی‌ قدم‌ برمی‌دارم‌ که‌ با راه‌ اکثر کسانی‌ که‌ در اطراف‌ تو و خودِ من‌ زنده‌گی‌ می‌کنند متفاوت‌ است‌! می‌دانی‌ من‌ پیکرتراشی‌هستم‌ که‌ از پاره‌های‌ تن‌ خود تندیس‌ می‌سازم‌! همه‌ برای‌ آن‌ تندیس‌ها که‌ ساخته‌اَم‌ دست‌ می‌زنندُ از بُراده‌های‌ باقی‌ مانده‌ی‌زیرِ پایشان‌ ـ که‌ خودِ منم‌! ـ غافلند... وَ من‌ گله‌یی‌ ندارم‌! رسم‌ جهانی‌ که‌ در آن‌ زنده‌گی‌ می‌کنیم‌ همین‌ است‌! تو هم‌ از آن‌ که‌ آدم‌بی‌عارُ متموّلی‌ پرده‌هایت‌ را بخردُ در گوشه‌ی‌ انباری‌ بگذارد، ناراحت‌ مأیوس‌ نشو! بالاخره‌ یک‌ نفر در تک‌ تک‌ آن‌ پرده‌ها خیره‌می‌شودُ در عالم‌ خیال‌ بر دست‌های‌ تو بوسه‌ می‌زند! ما مجبوریم‌ دنیا را از رنگ‌ها تصاویرُ وُ واژه‌های‌ ناب‌ پُر کنیم‌ تا انسان‌بودنمان‌ را از خاطر نبریم‌ وَ این‌ اجبارِ دلنشینی‌ست‌! خانم‌ رنگین‌کمان‌!

می‌خواهم‌ شب‌های‌ بسیاری‌ را دستادست‌ تو در خیابان‌های‌ خلوت‌ قدم‌ بزنم‌! می‌خواهم‌ شبانه‌ با هم‌ در خیابان‌های‌ بی‌بوق‌بی‌صدا دوچرخه‌ سواری‌ کنیم‌! با هم‌ به‌ تئاترُ نمایشگاه‌های‌ نقّاشی‌ می‌رویم‌! با هم‌ به‌ موسیقی‌ گوش‌ می‌دهیم‌! با هم‌ فیلم‌می‌بینیم‌... با هم‌ تجربه‌ کردن‌ تمام‌ این‌ها برایم‌ لذت‌ بخش‌ است‌! باید با هم‌ تمام‌ فیلم‌های‌ جهان‌ را تماشا کنیم‌! سینماهمیشه‌ رؤیای‌ من‌ بوده‌ وُ هست‌! فیلم‌های‌ زیادی‌ست‌ که‌ چندبار دیده‌اَم‌ باز هم‌ خواهم‌ دید! سفید ـ قرمز ـ آبی‌ ، غلاف‌ تمام‌فلزی‌ ، مالِنا ، رگبار ، آخرین‌ تانگو در پاریس‌ ، کندو ، قاتلین‌ بالفطره‌ ، سینما پارادیزو ، توت‌فرنگی‌های‌ وحشی‌، نبرد الجزایر ،همشهری‌ کین‌ ، دورز ، صورت‌زخمی‌ ، خانه‌ سیاه‌ است‌ ، هامون‌ ، یک‌ روز از زنده‌گی‌ ایوان‌ دنیسویچ‌ ، رُبان‌ قرمز ، دالان‌ سبز ،نوستالژیا وَ صدها فیلم‌ دیگر...! از تصورِ دوباره‌ی‌ دیدن‌ این‌ فیلم‌ها در کنارِ تو بی‌تاب‌ می‌شوم‌! برای‌ من‌ تماشای‌ هر فیلم‌ سفرکردن‌ به‌ دنیایی‌ تازه‌ است‌! با هم‌ چه‌قدرها که‌ فیلم‌ خواهیم‌ دید! چه‌قدرها که‌ قدم‌ خواهیم‌ زد! کوچه‌ها چشم‌ در راه‌ِ صدای‌گام‌های‌ ما در پرسه‌های‌ شبانه‌اندُ صدای‌ دوچرخه‌های‌ ما! در کنار تو رکاب‌ خواهم‌ زدُ کودک‌ خواهم‌ شُد! آن‌ وقت‌ هر کلام‌ به‌غزلی‌ بَدَل‌ می‌شودُ هر منظره‌ به‌ پرده‌یی‌! نگاه‌های‌ ما هزاران‌ حرف‌ را جابه‌جا خواهند کرد! با هم‌ رازِ رقص‌ برگ‌ها را با بادمی‌فهمیم‌! صدای‌ هر پرنده‌یی‌ برایمان‌ عظیم‌ترین‌ سمفونی‌ خلق‌ شُده‌ را تداعی‌ می‌کند!

اگر بتوانیم‌ به‌ چنین‌ نگاهی‌ برسیم‌،جاودانه‌ییم‌! می‌خواهم‌ مانندِ ماهی‌ سیاه‌ داستان‌ صمد همیشه‌ به‌ فکرِ دریا باشیم‌، حتا اگر مجبور به‌ تحمل‌ برکه‌ وُ مُردآبیم‌!تقویم‌های‌ همیشه‌ عزادار را دور می‌اندازیم‌! آن‌وقت‌ هر روز، روزِ تولدمان‌ خواهد بود! باید برای‌ هر ترانه‌ وُ پرده‌ جشن‌ بوسه‌بگیریم‌!
نخواستم‌ در این‌ نامه‌ تنها روزهایی‌ بی‌غصّه‌ را برایت‌ تصویر کنم‌! می‌دانم‌ که‌ سختی‌های‌ زیادی‌ را هَم‌ تحمل‌ خواهیم‌ کرد، امااین‌ عشق‌ ماست‌ که‌ به‌ زانوهامان‌ قوّت‌ می‌دهد تا سنگینی‌ زجرِ زمانه‌ را تاب‌ آریم‌! عشقی‌ که‌ اینک‌ به‌ آتش‌فشانی‌ خفته‌می‌ماندُ یک‌ روز انفجارش‌ پیرامونمان‌ را از گُدازه‌ی‌ رنگ‌ در رنگ‌ خواهد انباشت‌! بیا پنجره‌هامان‌ را بر دوش‌ بگیریم‌ راهی‌شویم‌! تمام‌ مناظرِ نادیده‌ی‌ دنیا انتظارمان‌ را می‌کشند! در این‌ تماشای‌ عاشقانه‌ رفیقم‌ باش‌! بیا زنده‌گی‌ را مزه‌مزه‌ کنیم‌!
در کنارِ هم‌ با هم‌! آزادُ... آزاده‌ !

این اثر زیبای اخوان ابتدا در دهه ۷۰ هجری شمسی توسط شهرام ناظری در قالب آلبوم زمستان منتشر گردید.
بعد از آن ، زمستان است، عنوان آلبوم موسیقی است با صدای محمدرضا شجریان و موسیقی حسین علیزاده که در سال ۱۳۸۰ منتشر شد. این اثر ضبطی زنده از کنسرت ۱۳۷۹ در کالیفرنیا است.
این آلبوم، در مقام داد و بیداد اجرا شده که از طرح‌ها و ابداعات حسین علیزاده است. در ابتدای آلبوم، رنگ اصول در داد و بیداد نواخته می‌شود و سپس آواز بر شعر زمستان مهدی اخوان ثالث آغاز می‌گردد که تا پایان برنامه ادامه می‌یابد و ضربی‌هایی در لابلای آواز به صورت بداهه نواخته می‌شود.

آهنگسازي حسين عليزاده در اين آلبوم و صداي كمانچه استاد كلهر و آواز استاد شجريان. و اين شعر كه خودش پر از غمه ،‌ واقعا گريه آدم رو در مياره. حتما آلبوم رو با صداي شجريان گوش بديد حتما...

مادرم‌ پاییز را دوست‌ داردُ این‌ دلیل‌ بزرگی‌ست‌ برای‌ دوست‌ داشتن‌ پاییز! مادر چه‌معجزه‌یی‌ست‌! خانم‌ رنگین‌کمان‌! می‌خواهم‌ بدانی‌ اگر مادرم‌ نبود، من‌ شاعر نمی‌شُدم‌! کتاب‌خانه‌ی‌ مادرم‌ مرا به‌ سوی‌ نوشتن‌کشاند! کتاب‌خانه‌یی‌ که‌ هوای‌تازه‌ی‌ شاملوی‌ بزرگ‌ را در خود داشت‌، ایمان‌ بیاوریم‌ فروغ‌ را، جنس‌ ضعیف‌ وَ یک‌مردِ فالاچی‌ ،هزارُ نُه‌صدُ هفتادُ چهارِ اورول‌، آزادی‌ یا مرگ‌ کازانتراکیس‌ و اینجه‌ممدِ یاشارکمال‌ را! مادرم‌ از کودکی‌ به‌ کتاب‌ خواندن‌ تشویقم‌می‌کرد! با سِری‌ کتاب‌های‌ تن‌تن‌ و میلو شروع‌ کردم‌! چه‌ داستان‌های‌ شفافی‌! وقتی‌ هنوز خواندن‌ نمی‌دانستم‌ از روی‌ تصاویرکتاب‌ داستان‌ها را حدس‌ می‌زدم‌ وَ شگفتا که‌ وقتی‌ توانستم‌ بخوانمشان‌ دیدم‌ نیم‌ بیشتر انگاشته‌هایم‌ دُرُست‌ بوده‌! در اوایل‌انقلاب‌ این‌ کتاب‌ها را از کتاب‌فروشی‌ها جمع‌ کردند! با این‌ دلیل‌ که‌ قهرمان‌ داستان‌ (تن‌تن‌) یک‌ یک‌ یهودی‌ست‌! همین‌یکی‌ دو سال‌ پیش‌ دوباره‌ کتاب‌ها رخصت‌ چاپ‌ پیدا کردند! (لابد بچه‌های‌ این‌ روزگار از خود نمی‌پُرسند چرا کاپیتان‌ هادوک‌ باخوردن‌ آب‌پرتقال‌ تلوتلو می‌رود!) بعد از آن‌ به‌ کتاب‌های‌ دیگر رسیدم‌! آثار ژول‌ورن‌ و کتاب‌های‌ جک‌ لندن‌! زنگ‌ها برای‌ که‌ به‌صدا در می‌آیندِ همینگوی‌! دایی‌جان‌ ناپلئون‌ که‌ سی‌ چند باری‌ خواندمش‌! داستانی‌ که‌ به‌ اعتقاد من‌ زیباترین‌ داستان‌ طنزایرانی‌ وَ شاید تنها رُمان‌ طنز جهان‌ باشد! اینجه‌ممد که‌ در هنگام‌ خواندن‌ هماره‌ خودم‌ را جای‌ قهرمان‌ داستان‌ تصور می‌کردم‌!مدیرمدرسه‌ی‌ جلال‌ را هم‌ دوست‌ داشتم‌ امّا از کنار کتاب‌های‌ دیگرش‌ گُذشتم‌! کتاب‌های‌ دیگرش‌ یا چیزی‌ در حد متون‌ چپ‌اندرقیچی‌ دعانویسان‌ مجاور شابدوالعظیم‌ بود وَ یا پاورقی‌هایی‌ که‌ این‌ روزها در مجلات‌ مخصوص‌ خانم‌های‌ خانه‌دارمی‌خوانیم‌! همین‌ جناب‌ کتابی‌ هم‌ در پیرامون‌ بچه‌دار نشُدن‌ خود وَ عیال‌ مربوطه‌ نوشته‌ که‌ کارناوالی‌ از صحنه‌های‌ مشمئزکننده‌ و افکار زیر خط‌ کمربند است‌!

بعد کتاب‌های‌ دیگر از راه‌ رسیدند! خرمگس‌ وَ آن‌ صحنه‌ی‌ تکان‌ دهنده‌ی‌ اعدام‌! مسیح‌بازمصلوب‌ وَ آن‌ ده‌کده‌ی‌ دورَگه‌! آیدا درخت‌ خنجرُ خاطره‌ و آن‌ عشق‌ جاری‌ متعهد! کم‌ کم‌ به‌ سمت‌ نوشتن‌ رفتم‌! داستانی‌نوشتم‌ با این‌ مضمون‌ که‌ یک‌ نویسنده‌ برای‌ خودکشی‌ بالای‌ ساختمانی‌ می‌رود وَ داستان‌ نوعی‌ مونتاژ موازی‌ بود از احوالات‌کسانی‌ که‌ از روی‌ کنجکاوی‌ پایین‌ ساختمان‌ جمع‌ شُده‌ بودند وَ دل‌ دل‌ آن‌ نویسنده‌ی‌ ایستاده‌ بالای‌ ساختمان‌! در همان‌سال‌ها فیلمی‌ با بازی‌ خسروشکیبایی‌ به‌ نمایش‌ در آمد که‌ داستانی‌ نزدیک‌ به‌ قصه‌ی‌ من‌ داشت‌ وَ چه‌قدر ناراحت‌ شُدم‌ از این‌که‌ یک‌ نفر قبل‌ از من‌ چنین‌ ایده‌یی‌ را به‌ بار نشانده‌! یک‌ شعر ـ داستان‌ دیگر هم‌ نوشته‌ بودم‌ درباره‌ی‌ شاپرکی‌ که‌ در یک‌ روزبارانی‌ از پیله‌ بیرون‌ می‌آید! بنا بر افسانه‌ها عمر شاپرک‌ها یک‌ روز بیشتر نیست‌ وَ این‌ شاپرک‌ به‌ دلیل‌ بارانی‌ بودن‌ هوا نباید اززیر سایه‌بان‌ درختی‌ که‌ پیله‌اش‌ بر آن‌ است‌ بیرون‌ بیاید و پرواز کند! یعنی‌ باید بین‌ پروازی‌ کوتاه‌ که‌ به‌ مرگی‌ زودهنگام‌می‌انجامد وَ نپریدن‌ وَ عمر یک‌ روزه‌ را بدون‌ پرواز به‌ آخر آوردن‌، یکی‌ را انتخاب‌ می‌کرد! در آخر آن‌ شاپرک‌ می‌پرید وَ پروازِکوتاه‌ در باران‌ را به‌ زنده‌گی‌ بدون‌ پریدن‌ ترجیح‌ می‌داد! متاسفانه‌ متن‌ هر دو داستان‌ را گُم‌ کرده‌ام‌! بعد از آن‌ به‌ سراغ‌ شعر رفتم‌!شعرِ اولی‌ که‌ نوشتم‌ در قالب‌ مثنوی‌ بود که‌ این‌ سطر از میرزاده‌ی‌ عشقی‌ را هم‌ در آن‌ گُنجانده‌ بودم‌ که‌: تا کسی‌ از جان‌ شیرین‌نگذرد فرهاد نیست‌! شعرِ نو را تجربه‌ کردم‌! از همان‌ سال‌های‌ نوجوانی‌ اشعار شاملوی‌ بزرگ‌ در وجودم‌ ریشه‌ دوانده‌ بود، در کنارلورکا وَ اِلوار وَ هیوزُ برشت‌ دیگران‌! با زبان‌ کتابت‌ یا زبانی‌ که‌ اشتباهاً به‌ زبان‌ گفتار معروف‌ است‌، می‌نوشتم‌! زبانی‌ که‌ صالحی‌باب‌ کرده‌ بودُ کارهای‌ موفقی‌ در چارچوب‌ آن‌ ارائه‌ داده‌ بود! بعدها به‌ ترانه‌ روی‌ آوردم‌... وَ در کنار تمام‌ این‌ بالیدن‌ها مادرم‌ چراغ‌بودُ باغبان‌! این‌ باغبان‌ مهربان‌ چه‌ها که‌ ندیده‌ وَ نچشیده‌ به‌ خاطرِ من‌! چهره‌ی‌ رنگ‌پریده‌اش‌ را در راه‌رویی‌ سفید به‌ یادمی‌آورم‌:

بیست‌ ساله‌اَم‌! تابستان‌ است‌، اما می‌لرزم‌! چشمانم‌ بسته‌اند امّا از خواب‌ خبری‌ نیست‌! فردا برایم‌ وجود ندارد! صدای‌ گنجشکان‌را نمی‌شنوم‌! در محاصره‌ی‌ چهار دیوارم‌! منتظرم‌... دلم‌ برای‌ عطرِ آغوش‌ کسی‌ تنگ‌ است‌! دلم‌ هوای‌ عطرِ کودکی‌ دارد! به‌مادرم‌ می‌اندیشم‌ وَ حادث‌ می‌شود! صدای‌ استحکاک‌ فلز می‌آیدُ صدای‌ ناخوش‌ مَردی‌ که‌ مَرا -نمی‌شناسد، امّا به‌ نام‌ کوچک‌صدایم‌ می‌زند! برمی‌خیزم‌ کورمال‌ از تمام‌ راه‌روهای‌ جهان‌ می‌گذرم‌! می‌ایستم‌! بینا می‌شوم‌! قلمی‌ را با به‌ سمت‌ من‌ درازمی‌کنند! کسی‌ از من‌ امضای‌ یادگاری‌ می‌خواهد... در انتهای‌ پلّه‌ها سایه‌یی‌ می‌بینم‌! سایه‌یی‌ روشن‌! مادر با چادر پیرتر به‌ نظرمی‌رسد! پیش‌ می‌روم‌ پیش‌ می‌آید! اعجازِ آغوشش‌ را به‌ من‌ می‌بخشد... دیگر دردی‌ نیست‌! دیگر نمی‌ترسم‌! دیگر تنهانیستم‌! مادر را نگاه‌ می‌کنم‌! چادر او را پیرتر نکرده‌ بود! موهای‌ سیاهش‌ را گُم‌ کرده‌ است‌! باید به‌ او بگویم‌ که‌ آغوشش‌اکثیری‌ست‌! باید موهای‌ سفیدِ این‌ چند روزه‌اَش‌ را جُبران‌ کنم‌! ولی‌ چه‌ گونه‌؟ در راه‌ خانه‌ دفتری‌ سفید می‌خرم‌! مدادم‌ را تیزمی‌کنم‌! دست‌هایم‌ دیگر درد نمی‌کنند! موهای‌ سفید مادر به‌ من‌ آموخت‌ که‌ شب‌ سیاه‌ هم‌ عاقبت‌ سفید خواهد شُد و من‌می‌نویسم‌، می‌نویسم‌... هر تارِ سفیدِ موی‌ مادر می‌باید کتابی‌ شَوَد!
این‌ تمام‌ قصه‌ی‌ من‌ است‌! دلیل‌ سماجتم‌ در نوشتن‌ نوشتن‌ نوشتن‌! نمی‌خواهم‌ دل‌ هیچ‌ مادری‌ در جهان‌ بلرزد! دلم‌ نمی‌خواهدگیس‌ هیچ‌ مادری‌ در یک‌ هفته‌ سفید شود!

شاید یک‌ روز تو هم‌ مادر شَوی‌! خانم‌ رنگین‌کمان‌! دلم‌ نمی‌خواهد موهایت‌ در غم‌ پسر، یا دخترِ دربندمان‌ سفید شود! برای‌همین‌ می‌نویسم‌! برای‌ همین‌ از تماشای‌ کودکانی‌ که‌ از دبستان‌ برمی‌گردند غمگین‌ می‌شوم‌! باید جهانی‌ برای‌ کودکانمان‌بسازیم‌ که‌ در مدارسش‌ کسی‌ با خط‌ کش‌ کف‌ دست‌ دانش‌آموزی‌ نکوبد! می‌دانم‌ که‌ در کنارِ تو رسیدن‌ به‌ چنین‌ جهانی‌ دور ازدسترس‌ نیست‌! می‌دانم‌ که‌ با تو می‌توانم‌ در گُستره‌ی‌ کوچک‌ خانه‌ی‌ خودمان‌ چنین‌ جهانی‌ برای‌ کودکی‌ که‌ شاید روزی‌ به‌ دُنیابیاید، بسازم‌! تو با منی‌ هیچ‌ آرزویی‌ محال‌ نیست‌!
دست‌های‌ تو آن‌قدر بزرگ‌ بخشنده‌ هستند که‌ سّدی‌ باشند میان‌ روزگارِ جانی‌ کودک‌کش‌ طفل‌ نازاده‌ی‌ ما! دست‌هایی‌ که‌یارایی‌ ایثار دارندُ دست‌گیری‌! دست‌های‌ گرم‌ آفتابی‌ که‌ دوستشان‌ می‌دارم‌! پاییزِ امسال‌ را با دست‌های‌ تو سَر خواهم‌ کرد!سرمای‌ گس‌ امسال‌ دلچسب‌تر از همیشه‌ است‌، چرا که‌ این‌ سرما دلیلی‌ست‌ تا در خیابان‌، حرارت‌ دست‌های‌ تو را جُست‌ جوکنم‌ وَ بهانه‌یی‌ که‌ دست‌هایت‌ همیشه‌ در دست‌ من‌ باشد!
آن‌ دست‌ها... آن‌ دست‌های‌ عزیزی‌ که‌ آفرینش‌گرندُ مهربان‌! دست‌هایی‌ که‌ تمام‌ رنگین‌کمان‌های‌ جهان‌ را، به‌ دشت‌برف‌پوش‌ بوم‌های‌ سفید دعوت‌ می‌کنند!