فول انگلیشم چه افتاده

** در عرصه فرصت‌ها نیز باید بتوانیم تمام فرصت‌های کشور را به موقع و درست هدایت کنیم؛ ساختار اجرایی کشور باید به گونه‌ای باشد که ظرفیت‌های نهفته کشور در حوزه نرم‌افزار و سخت افزار آزاد شود. بعضاً الان شاهدیم که در حوزه اقتصاد، آحاد جامعه بیشتر نگرانند که اگر بخواهند ظرفیتی را اجرا کنند، ساختار اجرایی کشور مانع آنهاست.

** هرچه آسیب‌های این ساختار فعلی گرفته شود، تهدیدهای موجود می‌تواند به فرصت تبدیل شود؛ سوال اصلی جامعه ما این است که آیا مشکلات اقتصادی منشا خارجی دارد یا داخلی؟

** باید گفت که به دلیل برخی دشمنی‌های خارجی و تحریم‌ها، شاید موضوعاتی به عنوان شوک به اقتصاد وارد شود اما اگر بتوانیم اینها را خوب مدیریت کنیم، این تهدیدها به فرصت تبدیل می‌شود.

** باید برای این بحث‌ها یک برنامه اجرایی صحیح و زمان‌بندی شده داشته باشیم؛ فرصت‌ها و زمان را نباید از دست بدهیم.

** 11 میلیارد دلار واردات برای برنج و شکر و دانه‌های روغنی و روغن و ... داریم؛ ما در 11 میلیارد دلار واردات، عرصه‌هایی داریم که بسیار برای سرمایه گذاری داخلی متناسب است و همه اینها در کشور قابل تولید است.

** اگر این مسئله را می‌توانیم با یک برنامه خوب ساماندهی کنیم؛ تحریم‌ها در این عرصه مانند تحریم بنزین ناکارآمد می‌شود، ضمن اینکه اشتغال هم در کشور ایجاد می‌شود.

** از کشوری مانند آلمان 39 میلیون دلار چوب بستنی وارد کرده‌ایم؛ با این 39 میلیون دلار ببینید چقدر می‌شود در کشور اشتغالزایی ایجاد کرد.

** سوال: ارتباط موضوعات اقتصادی با اقتصاد مقاومتی چیست؟ جلیلی: این اقتصاد مقاومتی یک راهبرد بسیار صحیح در برابر توطئه‌ها علیه کشور است.

** دشمن در عرصه نفت فشار می‌آورد، اگر ما اقتصاد بدون نفت را رقم بزنیم یکی از مولفه‌های اقتصاد مقاومتی را جامه عمل پوشانده‌ایم؛ سال گذشته 52 میلیارد دلار واردات داشتیم، در حالی که صادرات غیرنفتی ما 41 میلیارد دلار بوده، یعنی ما فقط 11 میلیارد دلار اختلاف داشتیم که این مسئله، با فروش نفت جبران شده است.

** باید ظرفیت ترانزیت کشور نیز فعال شود تا اشتغال و درآمدزایی مناسب محقق شود.

** به فرموده امام علی علیه السلام در عدالت است که پیشرفت صورت می‌گیرد؛ اگر بتوانیم فرصت های لازم را فراهم کنیم که همه ظرفیت‌ها به موقع استفاده شده و آحاد جامعه دچار تبعیض نکند، به عدالت نزدیک شده‌ایم.

** در اقتصاد در سه حوزه منابع، تولید و مصرف باید با عدالت برخورد شود.

** زمانی دولت انحصاراتی را داشت که مانع توزیع مناسب فرصت‌های اقتصادی می‌شد ولی الان وضعیت در این زمینه بهتر شده اما در حال حاضر حتی در بخش خصوصی یک سری انحصارات وجود دارد که خلاف عدالت است.

** در حوزه فرهنگ نیز باید عدالت اجرا شود، در حوزه عدالت رسانه‌ای، وضعیت خوبی نداریم؛ در بحث رسانه، سهم شهرستان‌ها اندک است. همه آحاد و ظرفیت‌های جامعه باید بتوانند از فرصت‌ها استفاده کنند که این نیازمند عدالت ساختاری است.

** یکی از بحث‌هایی که مانع عدالت است، موضوع سوء استفاده‌های اقتصادی است؛ در یک سال گذشته به دلیل فشارهایی که به مردم وارد شد، دیدیم که اگر بتوان با ساز و کارهای اقتصادی قبل از ساز و کارهای امنیتی و ... عمل کنید، در بسیاری از موارد وضعیت درست می‌شود.

** در حال حاضر 70 هزار میلیارد تومان معوقات بانکی در کشور داریم؛ این عدد، بسیار قابل توجه است. یازده و چهار دهم درصد از این میزان، در اختیار 23 نفر است یعنی به میزان یک ماه یارانه پرداختی به مردم.

** اگر ساختار اقتصادی کشور درست بود، فسادهایی همچون فساد 3هزار میلیارد تومانی نمی‌توانست در کشور بروز پیدا کند؛ اگر اندیشه دینی را محقق کنیم، موجب حیات کشور می‌شود؛ امروز بعد از 34 سال این موضوع یک تجربه در کشور است.

** هر مقدار که این مسئله را در کشور بیشتر حاکم کردیم، موفقیت‌های بیشتری کسب کردیم و هر چه فاصله گرفتیم، مشکلات بیشتری گریبانگیر کشور شده است.

** سوال: رابطه دولت شما با آمریکا و جهان سلطه چطور تعریف می‌شود؟ جلیلی: سیاست خارجه در هر کشوری، یک پارادایم است که اصول، اهداف و ارزش‌هایی دارد.

** نقاط اشتراک این اصول و ارزش‌ها و اهداف بین سیاست خارجی کشورها می‌تواند زمینه تعامل بین کشورها را ایجاد و نقاط افتراق می‌تواند موجب تقابل شود؛ گفتمان اسلام ناب برای ما تولید اقتدار کرده است.

** فهمی هویدی در مقاله خوبی که اخیرا نوشته، قدرت‌های جهانی 34 سال با ایران مقابله کردند و همان سالی که انقلاب ایران به پیروزی رسید، مصر با آمریکا هم‌پیمان شد و پیمان کمپ دیوید را امضا کرد و امروز ایران ماهواره به فضا می‌فرستد و ما موضوع نان داریم.

** اظهارات سریع اتاق فکرها و مقامات رسمی آمریکا می‌گویند، ایران قدرت منطقه‌ای است و بدون ایران نمی‌شود مشکلات منطقه‌ای را حل کرد؛ هیچ کس نمی‌تواند انکار کند که ایران در عرصه بین‌المللی و منطقه‌ای در بسیاری از مسائل اراده خود را محقق می‌کند.

** جمهوری اسلامی ایران ظرفیتی پیدا کرده برای هماوردی با قدرت‌های بزرگ؛ با 6 کشور قدرتمند می‌نشینید و مذاکره می‌کند و در نهایت، این کشورها هستند که عقب نشینی می‌کنند.

** جمهوری اسلامی آمده که انحصارات قدرت‌های بزرگ را بشکند.

** سوال: به لحاظ شخصی چقدر انتقاد پذیر هستید؟ جلیلی: یکی از آموزه‌های مهم دینی این است که کسی که در مقام یک مسئولیت قرار می‌گیرد باید گوش شنوایی برای مردم داشته باشد. نماز عمود دین و مردم عماد دین هستند.

** کسی نمی‌تواند ادعا کند که من در همه عرصه‌ها متخصص هستم و این ادعای گزافی است.

از طرف ایران حتی حرکات نمادین نیز مشاهده نمی شود. بلکه هر بار خواسته های بیشتر از غرب عنوان می گردد. واقعیت این است که شورای امنیت سازمان ملل متحد به کرات تحریم هائی علیه ایران را به تصویب رسانده. اینکه IAEA از فقدان همکاری شما شکوه نموده که گویا برنامه هسته ای شما تنها در جهت اهداف غیر نظامی حرکت نمی کند. آیا می خواهید همه اینها را ندیده بگیرید؟

آقای محمد البرادعی، مدیر کل فعلی آژانس در آخرین گزارش خود برای بیستمین بار عنوان نموده است که هیچ گونه مدرکی دال بر مقاصد نظامی برنامه هسته ای ایران وجود ندارد. ما بعنوان کشور امضا کننده NPT نه تنها تکالیف بلکه حقوقی نیز داریم. از جمله این حقوق غنی سازی اورانیوم است.

جامعه جهانی به اکثریت بر این باور است که شما از این حق خود سوء استفاده کرده اید زیرا که تاسیسأت نطنز را مخفی نگه داشته اید و در بازار سیاه به خرید سانتریفیوژهایی دست زده اید و نمی توانید ادعا کند که IAEA همکاری ایران را رضایت بخش توصیف می کند. البرادعی اخیرا مجددا از تهران خواسته است که تلاش بیشتری در جهت روشن کردن این موارد انجام دهد. این ها اقدامات داوطلبانه محسوب نمی شود و تکالیف شما هستند.

منظور شما از جامعه جهانی چیست؟ آیا حدود ۱۲۰ کشور عضو عدم تعهد که رسماً از حق هسته ای ایران دفاع کردند جامعه بین المللی محسوب نمی‌شوند؟ صحیح این است که ما دارای حقوقی هستیم. ما حق غنی سازی اورانیوم را داریم و از این حق خود صرف‌نظر نخواهیم نمود. استفاده از انرژی هسته ای باید برای همه میسر باشد. هیچکس نباید دارای سلاح هسته‌ای باشد. جهان باید به سمت چنین خلع سلاحی حرکت نماید. اروپا نباید به انبار سلاح برای کلاهک های هسته ای تبدیل شود. من متوجه نمی شوم که چرا اروپا از چند سانتریفیوژ در ایران نگران است در حالی که از سلاح های هسته ای انبار شده در اروپا نگران نیست.

در این فاصله ایران ۱۴۰۰ کیلو گرم اورانیوم با غنای کم و ۸۰۰۰ سانتریفیوژ در حال کار در اختیار دارد- طبق نظر کارشناسان هم اکنون شما ظرفیت و امکان شروع به ساخت یک بمب را دارید.

ما احتیاجی به بمب نداریم، بمب غیر مجاز است و امنیت بیشتر را نیز بدنبال نمی آورد. تکرار می کنم ما طرفدار خلع سلاح جهانی هستیم و به غنی سازی ادامه خواهیم داد.

تعلیق غنی سازی به عنوان یک اقدام حسن نیت نیز برای شما متصور نمی باشد؟

شما که گذشته را می شناسید و میدانید که ما چه تجارب بدی داشته ایم. ما یکبار به مدت دو سال بطور داوطلبانه تعلیق نمودیم، آنگاه از ما می خواستند که از غنی سازی بطور کامل صرف نظر کنیم.

حال اگر تهران در مذاکرات در سوئیس شرکت نکند، آنوقت بگفته وزیر امورخارجه ایالات متحده امریکا، هیلاری کلینگتون، تحریمهایی فلج کننده در راه است تحریم های درد آور.

کجای این اقدام جدید است؟ شما واقعا بر این باورید که تحریم هایی وجود دارند که بتوانند به ما لطمه سخت بزنند؟ ۳۰ سال است که با تحریم زندگی می کنیم و تحریم ها نخواهد توانست ملت بزرگی مثل ملت ایران را به زانو در آورد و ما را بترساند. بلکه ما تحریم را به فرصت تبدیل می کنیم.

این را جدی نمی‌گویید. آیا به کنایه خاص صحبت می‌فرمایید؟

به هیچ وجه به کنایه نگفتم، ما امسال را سال اصلاح الگوی مصرف اعلام نمودیم، ما می‌خواهیم منابع خود را بدقت مصرف کنیم. به همین خاطر تحریم ها فرصتی خواهد بود تا مصرف گرائی را کنترل نموده و خود کفائی را به پیش ببریم. علاوه بر این تحریم در جهان امروز دیگر جایگاهی ندارد. تحریم به آنهایی بیشتر لطمه می زند که آن را علیه ما اعمال می نماید.

فرض کنیم که کار به تحریم نفت و گاز که تهدید آن شنیده شده است برسد. در این صورت رفت و آمد در تهران و حومه مختل گردیده و مردم باید سرمای زمستان را بدون امکان گرمایش بسر کنند.

پاداش دادن بخاطر به زانو در آمدن و تنبیه برای استقامت. این راهکار تعامل با ایرانیان نیست. چماق و هویج، روشی اشتباه و تحقیر آمیز است.

شاید هم امیدوارید که پس از اعمال تحریم های جدید ملت ایران به پشتیبانی از رئیس جمهور بحث برانگیز خود بپردازد.

پشتیبان ما حمایت محکم ملت است که در انتخابات اخیر متبلور گردید.

بله؟ پس این میلیون ها انسانی که به خیابانها آمدند و فریاد کشیدند رای من کجاست، چه می شوند؟

اختلاف نظر بخشی از دموکراسی است. ما یک جامعه آزاد هستیم. ما رقابت داوطلبین مختلف را شاهد بودیم. ۲۵ میلیون به رئیس جمهور منتخب و ۱۴ میلیون به کاندیداهای دیگر رأی دادند. نظر سنجی یک موسسه آمریکایی می گوید بیش از ۸۰ درصد مردم ایران نتیجه انتخابات را قبول دارند.

واقعیت این است که زندان های شما پر از مخالفین است که برای آنها محاکمات نمایشی ترتیب داده می شود.

این صحت ندارد. در ایران ۴۰ میلیون نفر رای دادند در حالیکه حدود صد نفر به خاطر رفتار خلاف قانون زندانی شده‌اند.

این بدین معنی است که همه ما در غرب پارانوئید هستیم که ایران را دارای یک دولت سلطه گر می بینیم و از بمب اتم آن وحشت داریم؟

من این را نگفتم، لزوما نیز این طور نیست. در غرب کسانی هستند که ایران را بسیار دقیق تر می نگرند و به نتایج منصفانه تری نیز در تحلیل های خود می رسند. اما کسانی هم در غرب هستند که معتقدند همه باید نظر آنها را قبول کنند، این نگاه استبدادی است.

در اسرائیل بیم از بمب ایران به این منجر می گردد، که سیاستمداران برجسته در اندیشه اقدام نظامی هستند. عکس العمل شما به چنین اقدامی چگونه خواهد بود؟

رژیم صهیونیستی به دفعات تهدیداتی از این دست را دنبال نموده است. چرا کسی در غرب آنرا محکوم ننموده است؟

ما از سیاست اشغال گرایانه اسرائیل به هیچ وجه دفاع نمی کنیم. ولی آیا اسرائیل در رابطه با ایران دلیل کافی برای نگران بودن را ندارد؟ شما اسرائیل را برسمیت نمی شناسید. آقای احمدی نژاد ریاست محترم جمهور، می خواهد که اسرائیل از نقشه حذف گردد و منکر هلوکاست است.

مگر نه اینکه رژیم صهیونیستی دارای سلاح هسته ای است؟ آیا نباید جهان نگران باشد؟ همه قدرت های دارای سلاح هسته ای باید به خلع سلاح اقدام کنند.IAEA باید آن را نظارت کرده و همه باید به حکم آژانس گردن بنهند.

شما خواستار تقویت نقش بازرسان تسلیحات سازمان ملل متحد هستید. اما شما از تصویب پروتکل الحاقی که خواست IAEA و بازرسی های ناگهانی را در برمی گیرد خودداری می نمایید.

کشورهای بسیار دیگری از جمله برخی کشورهای غربی نیز هستند که پروتکل الحاقی را امضا نکرده اند. این یک امر داوطلبانه است. با این وجود ما دو سال به موازات تعلیق غنی سازی کنترل دقیقتر IAEA را نیز قبول کردیم بدون اینکه به این اقدام بها داده شود.

آیا متصور است که در صورت روند مثبت مذاکرات در ژنو، شما پروتکل الحاقی را امضا کنید؟

ما یک بار برای اعتماد سازی اقدام کردیم نتیجه نگرفتیم. ولی فعلا نوبت غرب است که به انجام اقدامات اعتماد سازی همت گمارد.

بر آورد صحیحی از موقعیت موجود ندارید. در مذاکرات اول اکتبر از ایران انتظار مصالحه می رود یا حداقل علامتی در این جهت، غرب به ایران همکاری گسترده پیشنهاد می نماید. آیا در حال از دست دادن موقعیت مناسبی نیستید؟

ما با امیدواری گام به این مذاکرات می گذاریم. ولی ما واقع گرا نیز هستیم و تکالیف و حقوق خود را نیز می شناسیم.

آیا این گفته شما نمی رساند که شما روز اول اکتبر را شروع دوره جدیدی بین ایران وغرب می بینید.

سه پیش شرط برای پیشرفت واقعی لازم است: اول – اشتباهات گذشته نباید تکرار گردد. دوم – هر دو طرف باید با حسن نیت مذاکره کنند و باید از گفتگو در سایه تهدید دست بکشند. سوم – ما انتظار همکاری بلند مدت و آینده نگر را داریم. تمدن گفتگو شرط موفقیت آن است. تهدید کردن دوری از تمدن گفتگوست. تعابیری مثل چماق و هویج نشانه بی تمدنی در گفتگو است.

اگر از اشتباهات گذشته صحبت می نمایید، فقط اشتباهات اروپا و امریکا در نظر دارید یا اشتباهات خود را نیز مد نظر قرار دهید؟

ما به هر حال از کنش خود در بستر منطق دفاع می کنیم. حتی آنجائیکه شما اتهاماتی را عنوان می نمایید.

آیا این روش ایرانی است که اشتباهات خود را قبول کنیم.

شما بر نظر خود پا فشاری می کنید و من از دیدگاه خود دفاع می کنم.

جناب آقای دبیر شورای امنیت ملی، از شما برای این گفتگو بسیار متشکرم.