حمید سمندریان کارگردان نامدار تئاتر ایران که مدتی بود از بیماری سرطان کبد رنج می‌برد، صبح روز پنجشنبه 22 تیرماه در سن 81 سالگی در منزل خود چشم از دنیا فروبست.

این اتفاق در حالی افتاد که هم...راهان و شاگردان همیشگی‌اش تصمیم گرفته بودند برای بهتر شدن حال استادشان، بار دیگر اجرای نمایش «بازی استریندبرگ» را که او سال‌ها پیش به صحنه برده بود با همان بازیگران قبلی یعنی هما روستا، رضا کیانیان و پیام دهکردی پاییز امسال به صحنه ببرند و حتی بخشی از تمرینات اولیه این نمایش نیز در منزل شخصی او آغاز شده بود.

سمندریان که در تمام این سال‌ها حسرت اجرای «گالیله» را با خود داشت، آخرین‌بار در سال 1389 سرگرم ترجمه و کار بر روی این نمایشنامه‌ی معروف برتولت برشت بود و قصد داشت اواسط تیرماه همان سال گروه بازیگران این نمایش را مشخص کند تا براساس توافقات انجام‌شده با شهرداری تهران، «گالیله» را از بهمن سال 89 تا اردیبهشت 90 در تماشاخانه‌ ایرانشهر به صحنه ببرد، اما این آرزو هرگز محقق نشد.

حمید سمندریان متولد اردیبهشت ماه 1310 بود. شروع فعالیت‌های تئاتری او در حین تحصیل در دوره‌ی متوسطه با حضور در کلاس‌های تئاتر و هنرپیشگی اساتیدی چون حسین خیرخواه، شباویز و نصرت کریمی زیر نظر عبدالحسین نوشین بود.

او پس از اتمام دوره‌ دبیرستان به اروپا سفر کرد و در آلمان دوره‌ مهندسی شوفاژ سانترال را در دانشگاه صنعتی برلین گذراند، اما بعد از آن به کنسرواتور عالی موسیقی و هنرهای نمایشی هامبورگ وارد شد. برخورد با تئاتر آن‌قدر برایش گسترده بود که طی شش سال به صورت آکادمیک تحت آموزش «ادوارد مارکس» که یکی از استادان برجسته‌ تئاتر بود، اصول و مبانی کارگردانی و بازیگری را آموخت و همزمان در آلمان به صورت حرفه‌ای مشغول به کار شد.

سمندریان پس از پایان این دوره به دعوت اداره‌ هنرهای نمایشی دراماتیک اداره‌ی کل هنرهای زیبای کشور به ایران بازگشت و نمایشنامه‌ «دوزخ» را در تالار همین اداره به روی صحنه برد و فعالیت‌های خود را به شکل پیوسته در عرصه تئاتر ادامه داد.

تاسیس کلاس‌های آزاد بازیگری و کارگردانی از دیگر اقدامات جدی مرحوم سمندریان بود که تا آخرین روزهای عمرش ادامه داشت و به واسطه‌ آن هنرمندان درجه یکی همچون عزت‌اله انتظامی، گوهر خیراندیش، رضا کیانیان، میکاییل شهرستانی، احمد آقالو، کیومرث مرادی، پرویز پورحسینی، گلاب آدینه، مهدی و ناصر هاشمی، آتش تقی‌پور و ... را تحویل جامعه هنری داد.

کارگردانی و اجرای تئاترهای ماندگاری چون «ملاقات بانوی سالخورده»، «دایره‌ گچی قفقازی»، «ازدواج آقای می‌سی‌سی‌پی»، «مرغ دریایی»، «بازی استریندبرگ»، «کرگدن» و ... در کارنامه هنری او به چشم می‌خورد...

روحش شاد و يادش گرامي....

روحش شاد

عليرضاقرباني تاكنون در بسياري از فستيوالهاي مهم موسيقي در نقاط مختلف دنيا به همراه داريوش طلايي و موزيسين هاي

ديگر به اجراي برنامه پرداخته است كه حاصل برخي از اين اجراها به صورت لوح فشرده در اروپا انتشار يافته است.

قرباني از سال 1378 تا كنون به عنوان خواننده اركستر ملي ايران به رهبري فرهاد فخرالديني به اجراي برنامه هاي متعدد در

داخل و خارج از كشور پرداخته است.

آلبوم موسيقي اشتياق به عنوان اولين اثر اركستر موسيقي ملي ايران به آ هنگ سازي فرهاد فخرالديني و صداي عليرضا

قرباني مي باشد. همچنين در بسياري از سريال هاي تلويزيوني از قبيل كيف انگليسي، شب دهم، روشنتر از خاموشي

(ملاصدرا)، پرده عشق و مدار صفر درجه مي توان صداي نامبرده را شنيد. آلبوم موسيقي از خشت و خاك به آهنگسازي

صادق چراغي و برر وي اشعار فردوسي و همچنين آلبوم "فصل باران" و "از بودن و سرودن" به آهنگ سازي مجيد درخشاني

از ديگر آثار عليرضا قرباني میباشد.

و البوم روی در افتاب به اهنگسازی صادق چراغی که فوق العاده زیباست و به مناسبت هشتصدمین سالگرد مولانا و با

اشعاری از کلیات شمس تنظیم شده است و انتشار يافته است.

آلبوم جديد عليرضا قرباني با استاد داريوش طلائي به نام جلوه گل اثري بسيار زيباست كه انتشار يافته است.

خو میدونم تمرین زیاد میخواد
از چند روز دیگه شروع میکنم

عاليه

خدا رحمتش کنه

علي قمصري از نوازنده هاي جوان و بسيار تكنيكي نواز و بسيار هنرمند هستش.

یکی از شاگردان کسایی درباره‌ی وضعیت کنونی این هنرمند به خبرنگار ایسنا گفت: حال کسایی در حال حاضر بدتر از حال جلیل شهناز است و فقط باید برای او دعا کنید.

او بیان کرد: کسایی نابغه‌ای بی‌نظیر است و مانند او، دیگر در کره‌ی زمین متولد نمی‌شود؛ اما ای کاش شما اهالی رسانه به جای انتشار خبر بیماری، از هنر این بزرگان بنویسید تا وقتی آن‌ها در قید حیات هستند، در ذهن مردم بمانند، نه این‌که موی‌شان سپید شود، اما همچنان مردم آن‌ها را نشناسند.

کسایی در سن ۲۰ سالگی نخستین اجرای تک‌نوازی نی خود را در دستگاه «همایون» در تئاتر اصفهان به صحنه برد و یک سال بعد، قطعه‌ی معروف «سلام» را در دستگاه «چهارگاه» ساخت که از معروف‌ترین قطعات موسیقی ایرانی به‌شمار می‌رود. این قطعه بعدها توسط حسین علیزاده در آلبوم «صبحگاهی» با سازبندی و ارکستراسیونی حجیم بازسازی شد.

کسایی در سال ۱۳۲۹ برای اولین‌بار نی را به ارکستر برد و با ارکستر رادیو ارتش اصفهان همکاری خود را شروع کرد. در سال‌های بعد با ارکسترهای متعدد رادیو به سرپرستی هنرمندانی مانند ابوالحسن صبا، حسین یاحقی، حبیب‌الله بدیعی، محمد میرنقیبی، همایون خرم و دیگران به فعالیت خود در این زمینه ادامه داد.

در سال ۱۳۳۵ به دعوت داوود پیرنیا به برنامه‌ی «گل‌ها» راه یافت و تا سال ۱۳۵۷ که در گلچین هفته شرکت کرد، با این سلسله برنامه، همکاری داشت.

از سال ۱۳۴۶، فضای کاری کسایی ابعادی جهانی هم پیدا کرد و یک صفحه‌ی دورو در مایه‌های «شور» و «ماهور» از نوازندگی نی او همراه تنبک جهانگیر بهشتی توسط کمپانی C.B.S فرانسه ضبط و در سال ۱۳۵۴ در نقاط مختلف جهان پخش شد. همچنین کسایی تا سال ۱۳۵۶، برنامه‌های متعددی در جشن هنر شیراز برگزار کرد و با نوازندگان بزرگ جهان از جمله راوی شانکار، شاران رانی و بسم‌الله خان دیدار کرد.

بعد از انقلاب، او آخرین برنامه‌ی رسمی خود را در رادیو ایران با همکاری جلیل شهناز، محمدرضا شجریان و جهانگیر ملک اجرا کرد. در این سال و تا پیش از سال ۱۳۶۱، آرشیو موسیقی رادیو اصفهان از بین رفت و کسایی هم از صداوسیما برکنار و حقوقش قطع شد.

کسایی در دهه‌ی ۱۳۶۰ به کشورهای آلمان، انگلیس، فرانسه و هلند سفر کرد و در چند برنامه‌ی رادیویی، به اجرای برنامه پرداخت. در سال ۱۳۶۹ نیز تندیس او در گالری مفاخر هنری جهان در لندن نصب شد.

پس از آن‌که کسایی در سال ۱۳۷۰ در جشنواره‌ی نی‌نوازان در تالار اندیشه شرکت کرد، فعالیت او دوباره رونق گرفت و در سال ۱۳۷۴ صداوسیما مستمری او را برقرار کرد. کسایی در سال ۱۳۷۸ موفق به دریافت نشان درجه‌ی یک فرهنگ و هنر شد. همچنین در سال ۱۳۸۱ به‌عنوان چهره‌ی ماندگار موسیقی انتخاب و از او تقدیر شد.

کسایی در سال ۱۳۷۵ به آمریکا و کانادا سفر و در محافل شعر و موسیقی شرکت کرد. در سال ۱۳۷۶ هم با تلاش محمدرضا لطفی، انجمن دوست‌داران موسیقی ایرانی واشنگتن، مجلس گرامی‌داشتی برای کسایی برپا داشت. در سال ۱۳۸۱ محمدجواد کسایی (فرزند حسن کسایی) کتاب «از موسیقی تا سکوت» را که حاصل نیم قرن تلاش موسیقایی حسن کسایی است، با مقدمه بیژن ترقی به بازار کتاب عرضه کرد.

حسن کسایی در اصفهان سال‌ها مکتب‌دار موسیقی اصفهان در رشته‌های نی، سه‌تار و آواز بوده است. اگرچه بیشتر آثار حسن کسایی بداهه‌نوازی است تا موسیقی پیش‌ساخته، ولی امروز بخش زیادی از ضربی‌ها و حتا آوازی‌های نوازندگان نی، بهره گرفته از نوازندگی‌های اوست. او در زندگی هیچ دلبستگی‌ای به‌جز موسیقی ندارد.

دیده شده که او حتا با لوله کردن کاغذی ساده و سوراخ کردن آن، اقدام به نواختن نی کرده که این در یکی از نوارهای صوتی آموزشی او نیز بیان شده ‌است.

در گذشته صدای نی همراه با ناخالصی زیاد بود، یعنی نواختن آن به صورتی بود که تفاوت محسوسی بین صداهای اوج، بم و بم نرم نبود، ولی استاد کسایی توانست با تغییر حالت در زبان، در محل استقرار زبان، حالت لب و فرم سر نی، صدایی بسیار شفاف و بدون ناخالصی از نی تولید کند. همین پیشرفت باعث شد تا نوازندگی نی او، به رادیو راه پیدا کند. تک‌نوازی‌ها و همکاری با نوازندگان و خوانندگان مشهور آن زمان مانند جلیل شهناز، علی تجویدی، احمد عبادی، تاج اصفهانی، ادیب خوانساری و … باعث شد تا نی هم‌ردیف سازهای دیگر قرار بگیرد.

از کارهای اخیر کسایی می‌توان به آلبوم «دختر گل‌فروش» با تنظیم مهرداد یزدانی و آواز علی جهاندار و گفت‌وگوی نی و تار که حاصل هم‌نوازی او با شهرام میرجلالی است، اشاره کرد.